Ông Trump gọi Eo biển Hormuz là 'Eo biển Trump'

Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi Eo biển Hormuz là "Eo biển Trump" trong bài phát biểu tại Florida hôm 28/3 giữa lúc chiến sự Trung Đông có dấu hiệu leo thang.

"Họ phải mở nó ra, họ phải mở Eo biển Trump ra, à ý tôi là Eo biển Hormuz", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong bài phát biểu tại Hội nghị Ưu tiên FII ở Miami, Florida, hôm 27/3.

"Xin lỗi, tôi nhầm lẫn thật là tai hại", người đứng đầu Nhà Trắng nói tiếp. "Báo lá cải sẽ bảo là tôi đọc nhầm, nhưng không, chẳng có tai nạn nào ở đây cả. Tôi chẳng mấy khi sai".

Tổng thống Trump trước đó đã yêu cầu Tehran mở cửa hoàn toàn Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, nếu không Mỹ sẽ "xóa sổ" các cơ sở năng lượng nước này. Hạn chót mới mà nhà lãnh đạo Mỹ dành cho Iran là ngày 6/4, theo CNN.
 
Cũng trong khuôn khổ Hội nghị Ưu tiên FII tại Florida, Tổng thống Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran "vẫn chưa hoàn tất".

"Chiến sự vẫn chưa xong. Tôi không bảo là, ý tôi là nó gần như đã hoàn tất nhưng vẫn chưa hoàn tất hẳn", ông Trump nói.
  Tổng thống 79 tuổi nói thêm rằng chiến dịch của Mỹ vẫn còn 3.554 mục tiêu cần phải tấn công ở Iran, theo CNN.

"Mọi thứ sẽ xong sớm thôi", ông Trump nói, nhấn mạnh rằng Iran từng là một cường quốc "nhưng chẳng còn mạnh mẽ như xưa".

"Họ chưa từng thấy chiến dịch nào như thế này cả", ông Trump nói thêm.

Trước đó, người đứng đầu Nhà Trắng từng nhiều lần tuyên bố chiến thắng trong cuộc xung đột với Iran. Gần nhất, khi phát biểu tại Nhà Trắng hôm 24/3, ông nói: "Bạn biết đấy, chúng ta đã thắng, cuộc chiến này, chúng ta đã thắng, những người vẫn muốn tiếp tục là truyền thông lá cải".
 
Cùng lúc đó, các cuộc không kích do Israel tiến hành nhằm vào nhiều mục tiêu trọng yếu trên lãnh thổ Iran đang đánh dấu một bước leo thang mới trong cuộc xung đột kéo dài gần một tháng qua.

Trong đó, đáng chú ý là cuộc tấn công một cơ sở xử lý uranium tại thành phố Yazd, vốn là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hạt nhân của Tehran. Theo xác nhận từ phía Israel, đây là "cơ sở độc nhất" phục vụ quá trình chiết xuất nguyên liệu cho làm giàu uranium, cho thấy mức độ nhắm mục tiêu có tính toán chiến lược, theo Al Jazeera.

Phía Iran xác nhận vụ tấn công song khẳng định không có thương vong cũng như không xảy ra rò rỉ phóng xạ. Tuy nhiên, việc một đầu đạn rơi gần nhà máy điện hạt nhân Bushehr đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tai nạn hạt nhân ngoài ý muốn.
  Các cuộc tấn công diễn ra trong khuôn khổ một chiến dịch không kích quy mô lớn trên khắp Iran, bao gồm cả các mục tiêu ngoài lĩnh vực hạt nhân. Tổ hợp nước nặng Khondab, cùng hai nhà máy thép lớn tại Khuzestan và Isfahan, đều nằm trong danh sách bị tấn công.

Ngoài ra, các khu vực quanh Tehran, Kashan, Ahwaz và thành phố Qom cũng hứng chịu không kích, khiến ít nhất 18 người thiệt mạng. Theo số liệu do phía Iran công bố, tổng số người thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2 đã vượt 1.900 người.

Trước diễn biến này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ "buộc Israel phải trả giá đắt" cho các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng.

Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz khẳng định Tel Aviv sẽ tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự, với cáo buộc rằng Iran đã cố tình nhắm mục tiêu vào dân thường Israel.

Giới phân tích nhận định rằng tác động của các cuộc tấn công không chỉ dừng lại ở lĩnh vực quân sự. Theo bà Negar Mortazavi, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chính sách Quốc tế, ngay cả những người dân Iran từng chỉ trích chính phủ cũng đang dần thay đổi quan điểm, khi họ coi đây là "cuộc tấn công nhằm vào người dân Iran hơn là vào chính quyền".

Bà Mortazavi nhấn mạnh việc nhắm vào các mục tiêu như điện, nước, cơ sở văn hóa và bệnh viện là “không thể chấp nhận được", qua đó góp phần làm gia tăng sự đoàn kết nội bộ tại Iran.

Trong khi đó, nguy cơ leo thang quân sự tiếp tục được cảnh báo từ phía lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Tư lệnh không gian vũ trụ Seyed Majid Moosavi cho rằng xung đột đã bước sang một giai đoạn mới, nơi "công thức sẽ không còn là ăn miếng trả miếng".

Song song với diễn biến quân sự, các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột vẫn đang gặp nhiều trở ngại. Phía Mỹ từng cho rằng các cuộc đàm phán đang đạt tiến triển, song Iran bác bỏ nhận định này, cho rằng các đề xuất từ Washington là "phiến diện và bất công". Một quan chức Iran thậm chí nhận định việc vừa tấn công vừa đàm phán là “không thể chấp nhận”, phản ánh mức độ mất lòng tin sâu sắc giữa các bên.

Hệ lụy của xung đột cũng đang lan rộng ra ngoài khu vực Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các tổ chức quốc tế cũng cảnh báo về tác động lan tỏa của cuộc xung đột đối với an ninh lương thực. Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) ước tính số người đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực toàn cầu có thể tăng mạnh, do giá năng lượng leo thang kéo theo chi phí sản xuất và vận chuyển thực phẩm. Những nền kinh tế thu nhập thấp được dự báo sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.