Mỹ phạm sai lầm nghiêm trọng ở Iran?

Theo truyền thông Mỹ, Mỹ có thể đã không kích nhầm trường tiểu học ở Iran khiến 175 người chết, nguyên nhân là ngôi trường bị nhầm với căn cứ quân sự.

Theo nguồn tin của tờ The Washington Post, tòa nhà bị xác định sai thành một nhà máy hoặc kho vũ khí đã được phê duyệt tấn công. Hiện vẫn chưa rõ đây là lỗi thao tác thực địa hay do tình báo Mỹ sở hữu dữ liệu sai lệch về vị trí mục tiêu này.

Một nguồn tin nội bộ tiết lộ ban đầu đã có những sự bối rối về lý do tại sao công trình này lại nằm trong danh sách tấn công, nhưng chi tiết cụ thể vẫn được giữ kín do cuộc điều tra quân sự đang diễn ra.

Về phía Israel, nước này khẳng định không đóng vai trò gì trong cuộc không kích. Hai quan chức Israel cho biết mục tiêu này không hề được thảo luận hay kiểm tra chéo với Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trước khi thực hiện.

Một quan chức Mỹ cùng một nguồn tin am hiểu về quy trình xác định mục tiêu đã xác nhận với The Washington Post rằng theo kết quả điều tra ban đầu của Lầu Năm Góc, cuộc không kích vào trường tiểu học Shajarah Tayyiba vào ngày 28-2 do quân đội Mỹ tiến hành.

Quan chức Mỹ kể trên cho biết thêm vụ tấn công nhầm lẫn có khả năng bắt nguồn từ sai sót tình báo về vị trí của mục tiêu.
  Theo phân tích của các chuyên gia dựa trên hình ảnh vệ tinh, dù ngôi trường từng thuộc căn cứ hải quân Iran, song đã được xây tường bao biệt lập và có lối đi riêng từ những năm 2015–2016.

Thậm chí, một khu vui chơi ngoài trời đã xuất hiện trên Google Earth từ năm 2017.

Đến năm 2022, cấu trúc khu phức hợp tiếp tục thay đổi khi các bức tường mới được dựng lên để tách biệt một phòng khám y tế với các tòa nhà xung quanh.

Các chuyên gia khẳng định rằng việc trường học và phòng khám nằm cạnh hoặc bên trong khuôn viên rộng lớn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) không biến chúng thành mục tiêu quân sự hợp lệ.
  Vụ tấn công trường tiểu học gây chấn động quốc tế, dấy lên nghi vấn về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) khi Mỹ và Israel sử dụng công nghệ này để xác định mục tiêu hàng loạt.

Tính đến ngày 11-3, Israel đánh trúng 3.400 mục tiêu, trong khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tấn công 5.500 địa điểm.

Các nguồn tin tiết lộ cả quân đội Israel và Mỹ đều sử dụng nền tảng tình báo chiến trường Maven của công ty Palantir. Phiên bản của Mỹ được hỗ trợ một phần bởi mô hình AI Claude (của công ty Anthropic).

Đô đốc Brad Cooper, lãnh đạo CENTCOM, khẳng định AI giúp sàng lọc dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, cho phép đưa ra quyết định nhanh hơn đối thủ.

Dù vậy, ông nhấn mạnh con người luôn là bên đưa ra quyết định cuối cùng về việc khai hỏa.

Cuối tuần trước, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth khẳng định không nhắm vào dân thường nhưng từ chối chi tiết vụ việc. Cả văn phòng ông lẫn CENTCOM đều chưa phản hồi về vai trò của AI trong vụ tấn công trường học với lý do đang chờ kết quả điều tra.